فراموش نکنید

انگیزه هاى فیزیولوژیک در قرآن

انگیزه هاى فیزیولوژیک در قرآن حکمت بالغه خداوند که نعمت وجود را به مخلوقاتش عطا فرمود، چنین اقتضا مى کند که در آنها ویژگیها و صفات مخصوصى به ودیعه بگذارد و آنها را شایسته انجام وظایفى کند که براى انجام آن آفریده شده اند. ... رَبُّنَا الَّذِی أَعْطى کُلَّ شَیْ ءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى «خداى ما آن کسى است که همه موجودات عالم را نعمت وجود بخشیده، سپس به راه کمالش هدایت کرده است. »(*) سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَى الَّذِی خَلَقَ فَسَوَّى وَ الَّذِی قَدَّرَ فَهَدى « (اى پیامبر) به نام خداى خود که برتر و بالاتر از همه موجودات…

مشاهده بازنگری

خلاصه: امتیاز پست

User Rating: 4.9 ( 1 votes)
0

انگیزه هاى فیزیولوژیک در قرآن

انگیزه هاى فیزیولوژیک در قرآن

حکمت بالغه خداوند که نعمت وجود را به مخلوقاتش عطا فرمود، چنین اقتضا مى کند که در آنها ویژگیها و صفات مخصوصى به ودیعه بگذارد و آنها را شایسته انجام وظایفى کند که براى انجام آن آفریده شده اند.
… رَبُّنَا الَّذِی أَعْطى کُلَّ شَیْ ءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى «خداى ما آن کسى است که همه موجودات عالم را نعمت وجود بخشیده، سپس به راه کمالش هدایت کرده است. »(*)
سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَى الَّذِی خَلَقَ فَسَوَّى وَ الَّذِی قَدَّرَ فَهَدى « (اى پیامبر) به نام خداى خود که برتر و بالاتر از همه موجودات است به تسبیح و ستایش مشغول باش. آن خدایى که عالم را آفرید و همه را به حد کمال خود رسانید. و آن خدایى که هر چیز را قدر و اندازه داد و به راه کمالش هدایت نمود·(**)
انگیزه هاى فیزیولوژیک از ویژگیهاى مهمى است که خداوند در سرشت وجود حیوان و انسان به ودیعه نهاده است. این انگیزه‌ها دو نوع هستند. یکى از آنها براى بقاى فرد، و دیگرى براى بقاى نوع ضرورى است.
کارهاى فیزیولوژیک در حیوان و انسان، در نهایت، به انجام وظیفه مهم بیولوژیک منجر مى شود. این فعل و انفعالات فیزیولوژیک نیازهاى بدن را تأمین مى کند و به جبران عوارضى مانند نقص عضو یا کمبود مواد شیمیایى مى پردازد که گاهى در بدن به وجودمى آید، و در برابر هر نوع اختلال یا اضطراب و عدم تعادل، مقاومت مى کند.
اساساانگیزه هاى فیزیولوژیک همواره به اندازه اى معیّن، آن توازن حیاتى را که براى حفظ و بقاى وجود انسان لازم است، حفظ مى کنند. مثلا وقتى در اثر کمبود غذا در خون یا کمبود آب در بافتهاى بدن اختلالى در توازن آن به وجود مى آید و یا، حرارت یا برودت بدن از درجه اى معین فراتر مى رود و یا خستگى، از مقدارى معیّن مى گذرد، بلافاصله عوامل معیّنى براى بازگرداندن حالت سابق به بدن به کار مى افتند و فرد را به انجام فعالیتهاى لازم وامى دارند.
تحقیقات جدید فیزیولوژیک روشن کرده است «***» که در بدن انسان و حیوان نوعى تمایل طبیعى نسبت به حفظ توازن در درجه اى ثابت وجود دارد، طورى که اگر این توازن مختل شود عاملى در او برانگیخته مى شود که به انجام فعالیّت هماهنگ سازى براى بازگرداندن بدن به حالت توازن سابق وادارش مى کند. این فعّالیّت هماهنگ سازى، گاهى تنها بر اساس یک عمل فیزیولوژیک و بدون دخالت اراده انسان صورت مى پذیرد. مانند ریزش عرق از بدن به هنگام بالا رفتن درجه حرارت، که این کار خود بخود به دلیل تبخیر عرق، درجه حرارت بدن را پایین مى آورد یا وقتى که یک شى ء خارجى وارد چشم و زیر مژه هاى آن مى شود، بدون اراده اشک جریان مى یابد و همین اشک، چشم را از آسیب خارجى حفظ مى کند. گاهى این فعالیت توافقى باانجام یک کوشش ارادى مشخص توسط فرد انجام مى گیرد، مانند خوردن غذا هنگام گرسنگى و یا نوشیدن آب در حالت تشنگى.
همین نظریه «توازن» حیاتى را که اخیرا توسط دانشمندان کشف شده قرآن کریم در چهارده قرن پیش بیان کرده است؛ آن جا که مى فرماید:
وَ الْأَرْضَ مَدَدْناها وَ أَلْقَیْنا فِیها رَواسِیَ وَ أَنْبَتْنا فِیها مِنْ کُلِّ شَیْ ءٍ مَوْزُونٍ «و زمین را گسترانیدیم و در آن کوههاى عظیم بر نهادیم و از آن، هر چیز را مناسب و موافق حکمت و عنایت برویانیدیم. »(****)
… وَ خَلَقَ کُلَّ شَیْ ءٍ فَقَدَّرَهُ تَقْدِیراً «… و (خداوند) همه چیز را آفرید آن گاه آن را در اندازه اى معیّن قرار داد. »(*****)
… وَ کُلُّ شَیْ ءٍ عِنْدَهُ بِمِقْدارٍ «… و هر چیزى در نزد او (خدا) به اندازه است. »(******)
إِنَّا کُلَّ شَیْ ءٍ خَلَقْناهُ بِقَدَرٍ «ما همه چیز را در اندازه اى مشخص آفریدیم. »(*******)
بنابراین انسان- و همچنین حیوان- با روشى مشخص و حساب شده و در اندازه اى معیّن آفریده شده است به طورى که از نظر توازن و هماهنگى در اندازه اى مشخص قرار دارد و هرگاه این توازن به هم بخورد یک سرى انگیزه فیزیولوژیک به کار مى افتد و انسان- و نیز حیوان- را به انجام انواع فعالیتهاى هماهنگ کننده- که براى برگرداندن حالت توازنى سابق به بدن لازم است- وادار مى کند.
قرآن به این انگیزه هاى مهم فیزیولوژیک اشاره مى کند و ما ذیلا آیاتى را که مربوط به این انگیزه‌ها هستند مورد بررسى قرار خواهیم داد.
–؛——————————————
(*) – طه: ۵
(**) – اعلى: ۱- ۳٫
(***) – این تحقیقات را «والتر کانن» فیزیولوژیست امریکایى انجام داد و در کتابى، زیر عنوان: «حکمت بدن» منتشر کرد. Cannon ,W. B. The Wisdom of the body , New york: -Norton
(****) – حجر: ۱۹٫
(*****) – فرقان: ۲٫
(******) – رعد: ۸٫
(*******) – قمر: ۴۹٫
–؛———————
منبع : کتاب قران و روان شناسی

درباره مسعود مهربان

به زیر محمل تابوت ما بگوئید/به عزت وشرف کربلای عاشورا

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

کد امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.