فراموش نکنید

درماندگی آموخته شده

درماندگی آموخته شده : همان گونه که انتظارات کارآئی زیربنای احساس کارآئی استانتظارات پیامد زیربنای درماندگی آموخته شده است در مورد درماندگی آموخته شده رفتار فرد بر پیامدهای او تاثیر ناچیزی دارد. عبارت درماندگی آموخته شده ابتدا توسط اورمایر و سیلگمن (۱۹۶۷) در توصیف بروز پاسخ تضعیف شده اجتناب-گریز سگهائی که با شوکهای غیرقابل کنترل در آزمایشگاه مواجه شده بودند مورد استفاده قرار گرفت احساس درماندگی زمانی به وجود می آید که دیگان حرفهای شما را درست متوجه نشوند و مورد بی اعتنائی قرار بگیرید یا نتوانید به اهداف و خواسته های مورد نظر خود دست پیدا نکنید. به نظر…

مشاهده بازنگری

خلاصه: امتیازپست

User Rating: 4.23 ( 2 votes)
0

درماندگی آموخته شده

درماندگی آموخته شده :

همان گونه که انتظارات کارآئی زیربنای احساس کارآئی استانتظارات پیامد زیربنای درماندگی آموخته شده است در مورد درماندگی آموخته شده رفتار فرد بر پیامدهای او تاثیر ناچیزی دارد.

عبارت درماندگی آموخته شده ابتدا توسط اورمایر و سیلگمن (۱۹۶۷) در توصیف بروز پاسخ تضعیف شده اجتناب-گریز سگهائی که با شوکهای غیرقابل کنترل در آزمایشگاه مواجه شده بودند مورد استفاده قرار گرفت احساس درماندگی زمانی به وجود می آید که دیگان حرفهای شما را درست متوجه نشوند و مورد بی اعتنائی قرار بگیرید یا نتوانید به اهداف و خواسته های مورد نظر خود دست پیدا نکنید.

به نظر میرسد در برخی افراد درماندگی آموخته شده نوعی مکانیسم غلبه بر مشکلات و رویدادهای آزاردهنده است.

یاد گرفتن درماندگی :

درماندگی یاد گرفته میشود بعضی افراد درماندگی را از دیگران آموخته اند هنگامی که رفتار فردی را مشاهده میکنید که بعد از یک یا دو بار انجام کاری آن را رها میکند و میگوید نمی شود شماهم می آموزید که تلاش نکنید.

پیشینه نظریه درماندگی آموخته شده :

پیامدهای ناتوان کننده تجربه با وقایع غیر قابل کنترل در گربه ها (ماسرمن ۱۹۷۱ ؛ سیوار و هفری ۱۹۶۷ ؛ توماس و دیوالد ۱۹۷۷) در ماهی (فرومکین و بروکشایر ۱۹۶۹ ؛ پادیلا ۱۹۷۳) و در انسان (فوسکو و گیر ۱۹۷۱ ؛ هیروتو و سلیگمن ۱۹۷۵) مشاهده شده است.

تصور غیر محتمل بودن و غیر قابل کنترل بودن سبب بوجود آمدن نقایصی در سه جنبه عمده انگیزشی ، شناختی و هیجانی خواهد شد.

واقعیات فوق را مارتین ای پی سلیگمن و همکارانش (۱۹۷۶) درطی آزمایشات متعدد در انسان و انواع گوناگونی از حیوانات نشان داده و نظر درماندگی آموخته شده را پی ریزی کردند.

با این وجود به دلیل اینکه نظریه درماندگی آموخته شده در مورد انسان و تبیین رفتار او در موقعیت غیر قابل کنترل با اشکالات اساسی روبرو شد در سال ۱۹۷۸ توس آبرامسون ، تیزدل و سلیگمن مورد بازبینی اساسی قرار گرفت و با تلفیق مفاهیم تبیین و نظریه اسناد در خود چشم اندازهای تازه ای را گشود.

نتایج آزمایش درماندگی آموخته شده با سگها :

شرایط آزمایش – شوک غیرقابل گریز

مرحله اول : شوک دریافت کردند ، هیچ پاسخ مقابله کردنی نمی توانست شوک را قطع کند.

مرحله دوم : شوک قابل گریز دریافت کردند.

نتایح : نتوانستند از شوک بگریزند.

شرایط آزمایش – شوک قابل گریز

    مرحله اول : شوک دریافت کردند در حالیکه فشار دادن پوزه به دکمه می توانست به شوک خاتمه دهد.

مرحله دوم : شوک قابل گریز درفت کردند.

نتایج : فورا یاد گرفتند با پریدن از روی مانع ، از شوک بگریزند.

شرایط آزمایش – گروه گواه بدون شوک

    مرحله اول : هیچ شوکی دریافت نکردند.

مرحله دوم : شوک قابل گریز دریافت کردند.

نتایج : فورا یاد گرفتند با پریدن از روی مانع از شوک بگریزند.

کاربرد درماندگی آموخته شده در مورد انسان :

در ابتدا بر روی آزمودنی حیوان آزمایشات  انجام میشد ولی در آزمایش دونالد هیروتو (۱۹۷۴) صوت آزارنده ای ،رویداد آزارنده و آسیب زا تشکیل می داد که بر روی انسان آزمایش شد به این صورت که آزمودنی های گروه صوت غیر قابل گریز ، منفعلانه نشستند و مایل نبودند برای گریختن از صوت تلاش کنند در حالی که آزمودنی های گروه های صوت قابل گریز و بدون صوت فورا یاد گرفتند از آن بگریزند انسانه نیز درماندگی را یاد گرفتند.

عناصر درماندگی آموخته شده :

وابستگی : به رابطه عینی رفتار فرد با پیامدهای محیط اشاره دارد.

شناخت : بین وابستگی های محیط واقعی ، عینی و آگاهی ذهنی فرد از داشتن کنترل بر این محیطها  مقدارزیادی مداخله شناختی صورن می گیرد.

رفتار : رفتارمقابله کردن برای بدست آوردن پیامدها یا جلوگیری کردن از آنها نیز در یک پیوستار با شناخت و وابستگی قرار می گیرد.

 

تاثیرات درماندگی :

درماندگی آموخته شده از طریق تاثیر برسه نوع نارسائی ، بی ارادگی رفتاری به بار می آورد :

نارسائیهای انگیزشی : عبارت است کاهش علاقه به سعی کردن. نارسائیهای انگیزشی زمانی آشکار می شوند که تمایل فرد به صادر کردن پاسخهای مقابله کردن ارادیکاهش یابد یا کلا ازبین برود.

نارسائیهای یادگیری : عبارت است از گرایش بدبینانه اکتسابی که در توانائی یاد گرفتن وابستگیهای پاسخ – پیامد جدید ، اختلال ایجاد می کند.

نارسائیهای هیجانی : اختلالهای عاطفی هستند به طوری که در موقعیتهائی که هیجان فعال و جسورانه را می طلبند واکنش های هیجانی بی حالی و افسردگی روی می دهند.

سبک تبیینی :

متغیر شخصیت نسبتا پایدار با مبنای شناختی است که نشان می دهد افراد چگونه رویدادهای ناگوار زندگی خود را توجیه می کنند که شامل دو سبک تبیینی خوشبینانه و بدبینانه می شود.

سبک تبیینی خوشبینانه : سبکی است که بر اساس آن فرد وقایع مطلوب را به عوامل پایدار ، درونی و کلی (فراگیر) نسبت می دهد و بر خلاف آن رویدادهای نگوار و آزارنده را به عوامل ناپایدار ، بیرونی و اختصاصی نسبت می دهد.(آبرامسون،سلیگمن و تیزدیل ۱۹۷۸؛ به نقل از سلیگمن ۲۰۰۶)

سبک تبیینی بدبینانه : سبکی است که بر اساس آن فرد وقایع مطلوب را به عوامل ناپایدار ، بیرونی و خاص (شخصی) نسبت می دهد و بر خلاف آن رویدادهای ناگوار و آزار دهنده را به عوامل پایدار ، درونی و کلی نسبت می دهد.(آبرامسون،سلیگمن و تیزدیل ۱۹۷۸ ؛ به نقل از سلیگمن ۲۰۰۶)

نظریه اسناد :

اسناد علّی فرآیندی است که از طریق آن مردم به عوامل ایجاد کننده یک حادثه یا پیام پی میبرند طبق نظریه وینر علل درک شده یک حادثه عمدتا بر اساس سه بُعد درونی – بیرونی ، پایدار – ناپایدار و کلی – اختصاصی تغییر می کند.

سبک اسناد درونی – بیرونی : در اسناد درونی عامل اتفاق خوشایند یا ناخوشایند به خصوصیات درونی فرد نسبت داده می شود و در اسنادهای بیرونی بالعکس

سبک اسناد پایدار – ناپایدار : در اسنادهایپایدار علت رویدادها و اتفاقات به عوامل نسبت داده میشودکه در طول زمان نسبتا ثابت باقی می ماند مانند : شخصیت ، استعداد….در حالی که در اسنادهای ناپایدار علت رویدادها ، اتفاقات یا پدیده ها به عواملی نسبت داده می شوند که موقت یا کوتاه مدت اند مانند : بیماری ، خستگی……

سبک اسناد کلی – اختصاصی : در اسنادهای کلی موفقیت یا شکست به عواملی نسبت داده می شودکه در موقعیت و شرایط مختلف وجود دارد و در اسنادهای اختصاصی موفقیت یا شکست به عواملی نسبت داده میشود که در یک مورد خاص محدود و مشخص وجود دارد.

اسناد درونی – بیرونی رویدادهای خوشآیند :

اسناد درونی و بیرونی بر عزت نفس انسان تاثیر می گذارد چنانچه موفقیت ها به عوامل درونی نسبت داده شوند عزت نفس تقویت میشود و اگر به عوامل بیرونی نسبت داده شوند عزت نفس فرد کاهش می یابد.

اسناد درونی – بیرونی رویدادهای ناخوشآیند :

اگر به عوامل درونی نسبت دادهشود به کاهش عزت نفس می انجامد و باعث درماندگی نیز میشود در بیشتر مواقع ، رویدادهای منفی اگر به عوامل بیرونی نسبت داده شوند به رشد عزت نفس کمک بیشتری می کنند.

اسناد های پایدار – ناپایدار رویدادهای خوشآیند :

اسناد پایدار رویدادهای خوشآیند و موفقیت ها باعث امیدواری و خوش بینی می شود حال اگر همین موفقیت به عوامل ناپایدار نسبت داده شود چنین تاثیرات مثبتی به همراه نخواهد آورد.

اسنادهای پایدار – ناپایدار رویدادهای ناخوشآیند :

اسنادهای پایدار رویدادهای منفی باعث مزمن شدن درماندگی می شود.

اسنادهای کلی – اختصاصی رویدادهای خوشآیند :

اسناد کلی رویدادهای مثبت باعث احساس امیدواری و خودکارآمدی می شود زیرا فرد باور دارد که در شرایط و موقعیت های دیگر نیز موفق خواهد شدو اگر رویدادهای مثبت به عوامل اختصاصی نسبت داده شود احساس تسلط فرد بر زندگی و این که در آینده نیز تفاقات مثبت روی می دهند کاهش می یابد.

اسنادهای کلی – اختصاصی رویدادهای ناخوشآیند :

چنانچه رویدادهای منفی به عوامل کلی نسبت داده شوند نه تنها باعث درماندگی می شوند بلکه آثار درماندگی به موقعیتهای متفاوت نیز تعمیم می یابد ولی اگر به عوامل اختصاصی نسبت داده شود می تواند احتمال موفقیت در آینده را افزایش دهد فردی که برای عدم وفقیت خود دلیل می آورد امیدواری را در خود تقیت میکند.

 

سبک های اسناد نا سالم :

۱ ، اسناد موفقیت به عوامل بیرونی

۲ ، اسناد موفقیت به عوامل ناپایدار

۳ ، اسناد موفقیت به عوامل اختصاصی

۴ ، اسناد شکست ها به عوامل درونی

۵ ، اسناد شکست ها به عوامل پایدار

۶ ، اسناد شکست ها به عوامل کلی

فیزیولوژی درماندگی آموخته شده :

نتایج بررسی ها در موقعیت های سقوط با چتر نجات ، سر و صدا در محل کار و اجتناب دراز مدت نشان می دهند که به هنگام نخستین رویاروئی فرد با حادثه ناگوار میزان فعالیت هیپوفیز و بخش قشری و مرکزی غدد فوق کلیوی فزونی می یابد و در نتیجه فرایندهای فیزیولوژیکی خود مختار ، ضربان قلب ، مقاومت پوست ، هورمونهای آدرنالین و نورآدرنالین و هورمون رشد افزایش می یابد ولی در تولید تستوسترون و انسولین وقفه ایجاد میشود.

پیامد درماندگی آموخته شده :

یکی از مهمترین پیامدهای درماندگی بیماری افسردگی است برخی از روانشناسان بالینی درماندگی آموخته شده را به صورت نوعی افسردگی یک قطبی که به طور طبیعی روی می دهد در نظر می گیرند (روزنهان و سلیگمن ۱۹۸۴ ؛ سلیگمن ۱۹۷۵) درماندگی اموخته شده و افسردگی از این نظر شبیه هستند که انتظارات یکسانی را هر دو ایجاد میکنند فرد انتظار دارد که رویدادهای ناگواری اتفاق خواهند افتاد و برای جلوگیری از وقوع آنها کاری نمی توان کرد(روزنهان و سلیگمن ۱۹۸۴).

انتقادات و توجیهات :

سوال مهمی که مورد بحث قرار دارد این است که چه چیزی موجب درماندگی می شود؟ در مدل درماندگی آموخته شده درماندگی بعد از یک رویداد شناختی ایجاد میشود.

پژوهشگران دیگر معتقدند که انتظار شکست ، نه انتظار کنترل ناپذیری به تنهائی موجب درماندگی میشود.

احتمال سوم این است که رویدادهای غیر قابل کنترل به خاطر اینکه غیرقابل پیش بینی هستند نارسائیهای درماندگی رابوجود می آورند(وینفیلد ۱۹۸۲)

تعبیر دیگر این است که شاید ئرماندگی اصولا پدیده ای فیزیولوژیکی ، نه شناختی باشد.

نظریه واکنش مخالف :

اصطلاح واکنش مخالف به تلاش روانشناختی و رفتاری برای برقراری مجدد آزادی از بین رفته یا تهدید اشاره دارد.

واکنش مخالف و درماندگی :

تهدید شدن آزادی فردی اغلب با ادراک پیامد غیر قابل کنترل مطابقت دارد نظریه ی واکنش مخالف پیش بینی می کند که افراد فقط در صورتی دستخوش واکنش مخالف می شوند که انتظار داشته باشند بر آنچه پیش می آید مقداری کنترل دارند و افراد با فعال تر شدن حتی متخاصم و پرخاشگر شدن به از دست دادن کنترل واکنش نشان می دهند.

مقابله با درماندگی :

۱ . در بیشتر موارد موفقیت های خود را به عوامل درونی ، پایدارو کلی نسبت دهید.

۲ . در بیشتر موارد شکست های خود را به عوامل بیرونی ، ناپایدار و اختصاصی نسبت دهید.

۳ . دیدگاه خود را از شکست تغییر دهید.

۴ . دیدگاه خود را در زندگی تغییر دهید.

۵ . به جنبه های مثبت خود ، دیگران و جهان توجه کنید.

۶ . امیدواری را در خود تقویت کنید.

۷ . احساس خود کار آمدی را در خود تقویت کنید.

۸ . زندگی کسانی که در شرایط بدتری قرار دارند را بررسی کنید.

۹ . اعتقاد به بدشانس بودن را کنار بگذارید.

—————————————-
تهیه کننده مسعودمهربان

درباره مسعود مهربان

به زیر محمل تابوت ما بگوئید/به عزت وشرف کربلای عاشورا

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

کد امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.